Mart ayı dünya genelinde “Endometriozis Farkındalık Ayı” olarak kutlanıyor. Halk arasında çikolata kisti ismiyle de anılan bu rahatsızlıkta, erken teşhis hayati bir ehemmiyet taşıyor. Bu çerçevede Türk Üreme Sağlığı ve İnfertilite Vakfı (TFRM) Başkanı Prof. Dr. Gürkan Bozdağ, toplumdaki her 10 kadından 1’ini etkileyen bu tabloya dair önemli bilgiler paylaştı.
PROF. DR. GÜRKAN BOZDAĞ
Endometriozis semptomlarının farklı rahatsızlıklarla benzerlik gösterebildiğini kaydeden Bozdağ, kesin tanının senelerce gecikebildiğini dile getirdi. Teşhis süresinin küresel çapta yaklaşık 7–10 yıl bandında seyrettiğini aktaran Bozdağ, bu rötarın temel sebeplerinden birinin toplumdaki hatalı kanılar olduğuna işaret etti. Bozdağ, “Hastalığın en temel belirtilerinden biri olan adet ağrısı çoğu zaman ‘normal’ kabul ediliyor. Bu da kadınların doktora başvurma sürecini geciktiriyor” ifadelerini kullandı.
Teknolojik gelişmelerin tanı aşamasında yeni bir dönem başlatabileceğini söyleyen Bozdağ, bilhassa yapay zekâ tabanlı görüntüleme metotlarının üstlendiği kritik role değindi. “Yapay zekânın; MR ve ultrason gibi görüntülemelerde insan gözünün atlayabileceği ince bulguları daha hızlı ve sistematik biçimde analiz edebileceğine” vurgu yapan Bozdağ, bu yazılımların doktorlar için kuvvetli bir yardımcı olabileceğini belirtti.
Fakat yapay zekânın kendi başına teşhis koyan bir mekanizma olmadığının altını çizen Bozdağ, “Doğru yaklaşım, teknolojiyi hekim deneyimini güçlendiren bir yardımcı olarak kullanmaktır” şeklinde konuştu.
‘BAĞIŞIKLIK SÜRECİN ÖNEMLİ PARÇASI’
Endometriozisin tek bir sebebe dayalı oluşmadığını aktaran Bozdağ, rahatsızlığın çok yönlü doğasına dikkat çekti. İmmün sistemin bu döngüde görev alabileceğini belirten Bozdağ, “Bağışıklık sistemi tek başına hastalığın nedeni değildir, ancak sürecin önemli bir parçasıdır” dedi.
Dış etkenlerin de risk payı üzerinde belirleyici olabileceğini ifade eden Bozdağ; hormon dengesini bozan kimyasal maddeler ve mikroplastikler üzerine yapılan araştırmaların çoğaldığını fakat bu bağın henüz net bir neden-sonuç düzeyine ulaşmadığını bildirdi. Hastalığın üreme sağlığı üzerindeki etkilerini de yorumlayan Bozdağ, endometriozis teşhisinin her koşulda infertilite manasına gelmediğini vurguladı.
Bu tanıya sahip pek çok kadının doğal yollarla çocuk sahibi olabileceğini duyuran Bozdağ, rahatsızlığın bazı vakalarda yapışıklıklar, inflamasyon ve hormonal değişimler vasıtasıyla üreme fonksiyonlarını güçleştirebileceğini açıkladı.
‘KADER DEĞİL HASTALIK HABERCİSİ’
Endometriozisin sadece fiziksel değil, ruhsal yansımaları da bulunan bir hastalık olduğunu hatırlatan Bozdağ, kronikleşen ağrının yaşam standartlarını ciddi oranda düşürebileceğini söyledi. Bozdağ, “Sürekli ağrı ile yaşamak, kişinin günlük hayatını planlamasını zorlaştırır. Zamanla özgüven kaybı ve sosyal geri çekilme gibi sonuçlar doğurabilir. Günlük yaşamı kısıtlayan, okula ya da işe gitmeyi engelleyen, ağrı kesicilere rağmen geçmeyen adet ağrıları mutlaka değerlendirilmelidir” dedi.
Halk arasında kemikleşmiş yanlış bilgilerin hastalığın ‘sessiz’ ilerlemesine sebebiyet verdiğini anlatan Bozdağ, bilhassa genç kadınlara yönelik olarak “Şiddetli adet ağrısı kader değildir, bir hastalığın habercisi olabilir” uyarısını yineledi.
‘TOPLUM BİLİNÇLENDİRİLMELİ’
Endometriozisin tahmin edilenden çok daha sık görüldüğünü belirten Bozdağ, dünya üzerinde üreme çağındaki yaklaşık her 10 kadından 1’inde bu problemin saptandığını ancak buna rağmen konunun yeterince gündeme gelmediğini ifade etti.
Duyarlılığın artması gerektiğini vurgulayan ve farkındalık sembolü olan sarı kurdelenin pek tanınmadığını dile getiren Bozdağ, “Sarı kurdele, bu hastalığın görünmezliğini kırmak için güçlü bir sembol. Daha fazla konuşulması, hasta hikâyelerinin paylaşılması ve toplumun bilinçlendirilmesi gerekiyor” sözleriyle konuşmasını noktaladı.
Kaynak: Cumhuriyet
https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/cikolata-kistine-karsi-kritik-uyari-her-10-kadindan-1-ini-etkiliyor-2489583
Haber girişi: 26.03.2026 - 04:00
RSS