Norveç’te 63 yaşındaki bir HIV hastasının, yapılan kemik iliği nakliyle hastalıktan tamamen kurtulduğu duyuruldu. Daha önce de benzer iyileşme örnekleri görülmüş olsa da, bu vakanın en dikkat çekici yanı, bağışın ilk kez hastanın kendi kardeşinden alınmış olmasıydı.
Scientific American’ın haberine göre, hastaya, HIV-1 virüsüne karşı doğal bir direnç sağlayan nadir bir genetik mutasyona sahip olan kardeşinden nakil yapıldı. “CCR5Δ32” olarak bilinen bu mutasyonu taşıyan bireylerde, virüsün bağışıklık hücrelerine tutunmasını sağlayan CCR5 yüzey proteini üretilmiyor. Bu eksiklik, virüsün hücrelere sızmasını imkansız hale getiriyor.
Nature Microbiology’de yayımlanan araştırmaya göre, operasyonun ardından donörden gelen hücreler hastanın kemik iliğine uyum sağladı. Nakilden bir yıl sonra hastanın sağlıklı T hücresi sayısı hızla yükseldi. İki yılın sonunda ise ART (antiretroviral) tedavisini bırakmasına rağmen değerleri sağlıklı seviyelerde kalmaya devam etti.
HIV tedavisinde kullanılan klasik ilaçlar virüsün çoğalmasını durdursa da onu vücuttan tamamen söküp atamıyor; virüs bazı "rezervuar" alanlarda gizlenerek bekleyebiliyor. Ancak bu vakada, nakil sonrası yapılan incelemelerde hastanın kanında, kemik iliğinde ve bağırsak dokularında HIV’e ve CCR5 proteinine dair bir ize rastlanmadı.
Buna rağmen uzmanlar, bu yöntemin her HIV hastası için uygulanabilir bir çözüm olmadığını hatırlatıyor. Geçmişteki benzer başarı hikayelerinde hastalar, genellikle kanser gibi hayati risk taşıyan başka hastalıklar nedeniyle bu zorlu nakli olmak zorunda kalmıştı.
Araştırmacı ekibinden Jingmei Hsu, işlemin sadece HIV'i bitirmek için çok riskli olduğunu belirterek, “Bu yaklaşım ancak ek hastalıklar nedeniyle zaten nakil gereken hastalar için uygun” şeklinde konuştu.
Kemik iliği nakli; bağışıklık sisteminin çökmesi ve donör hücrelerin alıcının vücuduna saldırması gibi ağır riskler taşıyor. Bu sebeple doktorlar, bu yöntemin sadece hastanın mevcut durumunun nakil riskinden daha tehlikeli olduğu hallerde uygulanması gerektiğini savunuyor.
Bilim insanı Björn-Erik Ole Jensen, donörün hastanın kardeşi olmasının başarıdaki payına dikkat çekerek, “Kardeşten yapılan nakiller önemli bir fark yaratabilir; ancak hâlâ tüm mekanizmaları tam olarak anlamış değiliz” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Gazete Oksijen
https://gazeteoksijen.com/saglik/kemik-iligi-nakli-ile-hivden-tamamen-kurtuldu-272199
RSS