Halk arasında "çikolata kisti" ismiyle bilinen endometriozis, Türkiye’de üreme dönemindeki 2 milyondan fazla kadını etkisi altına alan ciddi bir sağlık sorunu. Her 10 kadından birinde görülen bu hastalık, bazen organ kayıplarına yol açabiliyor, bazen de anne olmayı zorlaştırabiliyor. Rahim içindeki dokunun rahim dışına yayılmasıyla oluşan bu rahatsızlık, belirtileri başka hastalıklarla benzerlik gösterdiği için maalesef yıllarca fark edilemeyebiliyor.
Mart ayı "Endometriozis Farkındalık Ayı" dolayısıyla düzenlenen "Olağan Şüpheli: Endometriozis" etkinliğinde konuşan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, teşhis sürecinin gecikmesinin kısırlıktan böbrek kaybına kadar varan ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı ve güncel tedavi yöntemleri hakkında bilgiler paylaştı.
HER 10 KADINDAN BİRİ BU HASTALIKLA YAŞIYOR
Dünya genelinde oldukça yaygın olan bu hastalığa tanı konulmasının bazen çok uzun yıllar sürdüğünü belirten Prof. Dr. Usta şunları söyledi: “Rahmin iç zarının olmaması gereken yere yerleşip özellikle de yumurtalıklara yerleşip, bazen de komşu organlara yerleşip çok ciddi ağrılarla seyredebilen, kısırlık yapabilen ve kadınların 20’li ve 30’lu yaşlarında ortaya çıkabilen bir hastalık olmasıyla da önem arz ediyor. 10 kadından 1 tanesini etkileyen bir riskten bahsediyoruz. Kontrole kadın doğum uzmanına gitmeli ve akla özellikle çikolata kisti hastalığı geliyorsa bu konuyla ilgilenen kadın doğum uzmanının görmesi çok önemli. İlerleyince hastalık rahim, tüpler, yumurtalıklar birçok yeri çok etkilemiş oluyor. Bu grup hastada işimiz çok zor. Zaten aslında bu farkındalık etkinliklerinin en önemli amacı; erken tanı koyalım, tedaviyle ilgili fırsat zamanını kaçırmayalım.”
KARIN AĞRISI DİĞER RAHATSIZLIKLARLA KARIŞTIRILMAMALI
Endometriozisin sebep olduğu ağrıların farklı hastalıkların belirtileriyle benzerlik gösterdiğini ifade eden Usta, tanı sürecindeki gecikmelere dikkat çekti: “Karındaki ağrılar birçok hastalıkta görülebiliyor. Mesela bel fıtığı hastalığıyla karışabiliyor veya hassas bağırsak sendromu ile karışabiliyor. Ama pelvik bölgede bir kadında adetlerle bağlantılı veya yumurtlamayla bağlantılı eğer bir ağrı durumu varsa mutlaka akla endometriozis gelmeli. Birçok durumda da karşımıza endometriozis çıkıyor.”
Tedavi süreçlerine de değinen Prof. Dr. Usta, ilaç tedavilerinden sıklıkla yararlandıklarını belirtti: "Tedavide ilaç tedavilerinden çok faydalanıyoruz. Endometriozis eğer yumurtalık rezervini azalttıysa yumurtaları dondurma veya embriyo dondurma gibi tedavi seçeneklerini mutlaka düşünüyoruz ve hastayla tartışıyoruz. Özellikle çok derin tutulumlar, organları tehdit eden tutulumlar var veya şüpheli bir görüntü varsa da böyle bir durumda cerrahi tedaviye başlıyoruz."
"7 YILDA TANIM ALDIM, KEŞKE DAHA ÖNCE BİLSEYDİM"
Etkinliğe katılan 48 yaşındaki Aygen Yapıcıkardeşler, tam 7 yıl boyunca hastalığının ne olduğunun anlaşılamadığını söyledi. Bir yıl önce bağırsaklarına da yayılan ‘bağırsak endometriozisi’ tanısı alan Yapıcıkardeşler, geçtiğimiz ay ameliyat masasına yattı. Yaşadığı süreci şu sözlerle özetledi:
“Bundan 8 sene kadar önce sol tüpümde tıkanıklık olduğu fark edildi, fakat o zaman teşhis konulmadı. Endometriozis kelimesini de aslında çok yakın bir zamanda duydum. 2024’ün Aralık ayında yaptırdığım check-upta doktorlarımdan bir tanesi ‘çikolata kisti ama bu endometriozis olabilir’ dedi. Benim için kistti, çok bir şey ifade etmiyordu açık söyleyeyim bu konuda tabiri caizse cahil olduğumu düşünüyorum. Bu kelime ‘kist’ demek ki dedim ve çok önemsemedim ama doktorum üzerine gitti, 3 ay sonra tekrar kontrole çağırdı. Başka bir şikayetim var mı anlamaya çalıştı ama ben yine aynı şekilde rahimle bağırsak arasında bu kadar büyük bir ilişki olduğunu bir kadın olarak bilmiyordum. Benim teşhisim Derin Endometriozis olarak konuldu ama bağırsak endometriozisydi asıl, evet rahimde endometriozis vardı ama bağırsağa da sıçramıştı. Teşhis konulduğunda 4,5 cm kadar bağırsakta endometriozis vardı”
Her yıl düzenli kontrol yaptırmasına rağmen teşhisin çok geç konulduğunu belirten Yapıcıkardeşler, erken tanının önemini şu sözlerle vurguladı: "Yaptırdığım checkuplarda sol tüpümün tıkalı olduğu fark edildi ama teşhis 8 yıl önce konulmadı. Dolayısıyla ben endometriozis kelimesini 8 yıl önce değil, son 1 sene içerisinde yaptığım görüşmelerde duydum. Bir ay önce olduğum ameliyatın sonucunda da aslında o tarihte tüpümün tıkalı olmasının sebebinin de endometriozis olduğu çok yeni ortaya çıkmış oldu. Belki 8 sene önce tanı konulsaydı farklı bir tedavi uygulanırdı, bağırsak yoluna gitmezdi, bağırsak endometrizoisi olarak sçırmayıp medikal tedaviyle sonuçlanırdı belki de."
"HAMİLELİĞİMİN 30. HAFTASINDA ALDIĞIM HABERLE ŞOK OLDUM"
28 yaşındaki Öykü Güncan ise 2023 yılında rutin kontrolde hiçbir şikayeti yokken tanı aldığını ancak durumu pek önemsemediğini paylaştı. Evliliğinden kısa süre sonra kisti patladığı için acil ameliyata alınan Güncan, hamilelik döneminde yaşadığı endişeyi şu şekilde anlattı:
"Herhangi bir sorun yok diye düşünüyorduk fakat çikolata kisti büyümeye devam etmiş içerde. Kist hamile kalınca da büyümeye devam etti ve doktorum, o süreci takip eden doktorum yani sorun yaratmadı en başta ama 30. Haftaya geldiğimizde ‘bu şekilde doğum yaptıramayacağım dedi. Daha sonra yeni bir doktor arayışına girdik ve Taner hocayı bulduk, sağ olsun kabul etti bizi."
Sıkı bir takibe alınan Güncan'ın durumu doğuma kadar izlendi. 30. haftada 6 santimetre olan kist, doğum anında 8 santimetreye ulaştı. Sezaryen sırasında kisti boşaltılan Güncan, hem bebeğine kavuştu hem de bu sağlık sorunundan kurtulmuş oldu.
Kaynak: Habertürk
https://www.haberturk.com/naz-yapiyorsun-denilen-hastalik-3873410
Haber girişi: 30.03.2026 - 14:37
RSS