Amerika Birleşik Devletleri'nde felç, hem yaşam kaybı nedenleri arasında üst sıralarda yer alıyor hem de kalıcı engelliliğe yol açan en temel etkenlerden biri olarak görülüyor. American Stroke Association’ın verilerine göre, yüksek tansiyon ve kolesterol gibi riskler herhangi bir belirti göstermeden uzun süre vücutta ilerleyebiliyor.
The Huffington Post’un paylaştığı habere göre; uzmanlar felç vakalarının çoğunun aslında önlenebilir olduğunu belirtiyor. CDC verileri, düzenli spor, doğru beslenme ve hayat tarzında yapılacak iyileştirmelerle felç vakalarının yüzde 80'inin engellenebileceğini ortaya koyuyor.
Konunun uzmanı doktorlar da riskleri minimize etmek adına uzak durdukları alışkanlıkları anlattı. Nörolog Dr. Anthony Kim, “Ben bunu daha çok proaktif düşünüyorum; felci önlemek için neler yapabileceğime odaklanıyorum” diyerek koruyucu önlemlerin önemine değindi.
1- Hareketsiz bir hayat sürmek
Dr. Arthur Wang, felç riskini artıran ve değiştirilmesi mümkün olan en büyük hatalardan birinin az hareket etmek olduğunu söylüyor. Hareketsizlik; günün büyük bölümünü oturarak veya yatarak geçirmek, egzersizden uzak durmak şeklinde tanımlanıyor. Dr. Wang, “Düzenli fiziksel aktivitenin damarların tıkanmasını önlemeye yardımcı olduğu gösterildi. Atardamarlarda plak birikimini engelliyor. Bu nedenle insanlara haftada yaklaşık beş gün, 30 dakikalık orta düzeyde egzersiz öneriyoruz” diyor. Yürümek, bahçe işleriyle ilgilenmek veya bisiklete binmek bu riski azaltmak için yapılabilecekler arasında.
2- Yüksek tansiyonu ciddiye almamak
Dr. Anthony Kim, sağlıklı bir hayat için gereken alışkanlıkların birçoğunun kalp ve damar sağlığını koruduğunu belirtiyor ancak bir noktaya özellikle parmak basıyor: “Tansiyon, tansiyon ve yine tansiyon.” Kim'e göre kontrol altına alınmayan tansiyon felcin en büyük tetikleyicisi. Kim, “Eğer sihirli bir değnekle ABD’deki yüksek tansiyonu tamamen ortadan kaldırabilseydik, felç vakaları yüzde 60 azalırdı. Açık ara en büyük risk faktörü. Buna sessiz katil diyoruz çünkü çoğu zaman hastalar bunu hissetmiyor; düzenli kontrol edilmesi, takip edilmesi ve tedavi edilmesi gerekiyor” uyarısında bulunuyor.
3- Doktor randevularını ihmal etmek
Birçok risk faktörünün belirti vermediğini söyleyen Dr. Wang, “Bir hasta tansiyonunun yüksek olduğunu fark etmeyebilir, yüksek kolesterolü olduğunu da düzenli test yaptırmadıkça bilemez” diyerek kontrollerin önemini vurguluyor. Düzenli check-up yaptırmak; şeker, kolesterol ve kilo gibi gizli ilerleyen sorunların erken teşhis edilmesini sağlıyor.
4- Sigara alışkanlığı
Hem Kim hem de Wang, uzak durulması gerekenler listesinin en başına sigarayı koyuyor. Dr. Kim, “Sigara kesinlikle felç ve kalp hastalığı riskini artırıyor” diyerek, tütün kullanımının damarları daralttığını ve beyne giden kan akışını bozarak felce zemin hazırladığını belirtiyor.
5- Fazla alkol kullanımı
Uzmanlara göre alkolün aşırıya kaçan tüketimi felç ihtimalini ciddi oranda yükseltiyor. CDC verilerine göre kadınların günde bir, erkeklerin ise iki kadehten fazla alkol alması riskli kabul ediliyor. Haftalık sınırları aşmak kalp sağlığını doğrudan olumsuz etkiliyor.
6- Kötü beslenme alışkanlıkları
Yeme içme düzeni felç riskini yönetmede kilit rol oynuyor. Dr. Wang; doymuş yağ, şeker ve tuzun çok olduğu gıdalardan uzak durulması gerektiğini ifade ediyor. Özellikle fazla tuzun tansiyonu fırlattığını belirten uzmanlar, meyve ve sebze ağırlıklı bir beslenme modelini tavsiye ediyor.
7- Müdahaleyi geciktirmek
Felç belirtileri başladığında saniyeler bile çok önemli. Dr. Kim, tedavinin ne kadar erken başlarsa o kadar başarılı olduğunu söylüyor. Felcin her zaman ağrılı olmadığını hatırlatan Kim, "FAST" (Yüzde kayma, kolda zayıflık, konuşma güçlüğü ve zaman kaybetmeden yardım çağırma) kuralına dikkat çekiyor. Kim, “Bunlar felcin tüm belirtileri değil ancak bu işaretlerden herhangi biri, özellikle aniden ortaya çıkıyorsa felç şüphesini artırır” diyerek hızlı hareket etmenin önemini vurguluyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
Haber girişi: 11.05.2026 - 11:19
RSS