ABD’nin Connecticut eyaletindeki New Milford kasabasında yaşanan aşırı sıcakların ardından gelen sağanak yağışlar, hem çevrede hem de insanların ruh halinde belirgin değişimlere yol açtı. Uzmanlar, bu tür yağmurların sadece havayı serinletmekle kalmadığını, aynı zamanda hava kalitesini artırıp bazı biyolojik süreçleri harekete geçirerek kişiyi daha iyi hissettirdiğini belirtiyor.
BBC'nin haberine göre bilim insanları, yağmurun moral üzerindeki olumlu etkilerini destekleyen pek çok kanıt buldu. Araştırmalar, yağmurun havadaki zararlı partikülleri temizlediğini ve kendine has kokusuyla hafızayı canlandırabildiğini gösteriyor.
Mutluluk hormonu serotonin artıyor
Yağmurun en büyük faydalarından biri, havaya yaydığı negatif iyonlar olabilir. Yağmur damlaları bir yere çarpıp parçalandığında, fazladan elektron kazanan oksijen molekülleri, yani negatif iyonlar oluşur. Bu iyonlar yoğunlaştığında, beyindeki serotonin seviyesini ve rahatlama sağlayan alfa dalgalarını artırarak kişinin daha huzurlu bir ruh haline bürünmesine yardımcı olur.
Lenard etkisi olarak bilinen bu süreçte, yere vuran damlalar havaya mutluluk verici iyonlar saçar. Bu yüzden serotonin seviyenizi artırmak istiyorsanız yağmurda kısa bir yürüyüş yapmak iyi bir fikir olabilir; ancak şimşekli havalarda güvenlik için kapalı alanlarda kalmak önemlidir.
Bazı bilim insanları, bu iyileşme etkisinin kandaki oksijen artışından kaynaklanabileceğini ve bunun ağır bir egzersiz sonrası hissedilen rahatlamaya benzediğini düşünüyor. Yine de bu sürecin tam olarak nasıl işlediği henüz kesinleşmiş değil. Bilişsel bilimci Pam Dalton, negatif iyonların yorgunluk, tansiyon ve kalp sağlığı üzerindeki etkilerinin hâlâ detaylıca incelendiğini ifade ediyor.
Columbia Üniversitesi'nden Michael Tehan, şiddetli bir yağmurun, laboratuvar ortamındaki iyonlaştırıcı cihazlara benzer seviyede negatif iyon üretebileceğini söylüyor. Henüz yağmurda geçirilen süre ile moral değişimi arasında doğrudan bir ölçüm yapılmasa da, 90'lı yıllarda yapılan çalışmalar bu tür iyonların mevsimsel depresyon belirtilerini azalttığını kanıtlamıştı.
Hava daha temiz hale geliyor
Negatif iyonlar sadece ruh halini düzeltmekle kalmaz, aynı zamanda havadaki toz, bakteri ve alerjenleri de temizleyerek nefes almayı kolaylaştırır. Hava kalitesinin artması doğrudan genel sağlığı ve psikolojiyi etkiler; çünkü kirli hava genellikle kaygı ve stresle ilişkilendirilir.
2015 yılında yapılan bir araştırma, yağmur damlalarının düşerken havadaki küçük parçacıkları adeta bir süpürge gibi topladığını ortaya koydu. Damlaların sahip olduğu elektriksel yük, bu tozları kendine çeker. Bu durum, inşaat alanlarında tozu bastırmak için su sıkılmasına benzer. Yağmur ne kadar şiddetliyse, atmosferi temizleme gücü de o kadar yüksek olur; bu da insanda huzursuzluk yaratan pozitif iyonların azalmasını sağlar.
Belleği tazeleyen toprak kokusu
Yağmurun ardından yayılan ve "petrikor" adı verilen o toprak kokusu, psikolojik olarak rahatlatıcı bir etkiye sahiptir. Bu koku, yağmurun toprağa çarpmasıyla havaya karışan küçük parçacıklardan oluşur. Özellikle sıcak havalardan sonra gelen ilk yağmurla hissedilen bu koku, doğadaki organik maddelerin ve "geosmin" adı verilen bileşiğin serbest kalmasıyla ortaya çıkar.
Bilim insanları, insanların bu kokuya karşı çok hassas olmasını evrimsel nedenlere bağlıyor. Atalarımız için yağmur kokusu, hayatta kalmak için gereken suyun varlığı, dolayısıyla güven ve huzur anlamına geliyordu. Ayrıca koku hafızası doğrudan beynin duygularla ilgili bölgesi olan amigdalayı tetikler; bu yüzden yağmur kokusu çok canlı ve eski hatıraları uyandırabilir.
Doğal bir terapi: Yağmur sesi
Yağmurun sesi de en az kokusu kadar dinlendiricidir. Sabit ve ritmik yağmur sesi, stres hormonu olan kortizolün düşmesine yardımcı olur ve dikkati dağıtan gürültüleri bastırarak sakinlik verir.
Klinik odyolog Amy Sarow, su seslerinin vücudun dinlenme mekanizması olan parasempatik sinir sistemini harekete geçirdiğini belirtiyor. Bu da kalp atış hızının yavaşlaması gibi fiziksel rahatlamaları beraberinde getiriyor. Araştırmalara göre, hafif bir yağmur sesi stres seviyesini %65'e kadar azaltabiliyor. Daha yoğun yağmurlar ise derin bir "kahverengi gürültü" etkisi yaratarak uykuyu kolaylaştırıyor. Bu sesleri bilinçli bir şekilde dinlemek, bir nevi meditasyon etkisi yaratarak zihni sakinleştiriyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
https://gazeteoksijen.com/saglik/ruh-halini-ve-sagligi-nasil-etkiliyor-yagmurda-disari-cikmanin-4-faydasi-272615
RSS