Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna doğru kaçmasıyla oluşur. Bu rahatsızlıkta mide asidi yemek borusunun iç yüzeyine zarar vererek; yanma hissi, ağza ekşi su gelmesi, öksürük veya ses kısıklığı gibi problemlere yol açar. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, "İlaçlar yardımcı olabilse de, reflü diyetiyle ortaya çıkan şikayetleri hafifletmek mümkün" diyerek hastalığı tetikleyen besinleri ve sağlıklı beslenme yöntemlerini şu şekilde sıraladı:
Hastalığın belirtileri nelerdir?
Reflü hastalığında sıkça görülen şikayetler şunlardır:
- Göğüste yanma hissi: Genellikle mide ekşimesi olarak adlandırılır. Yemek yedikten sonra ortaya çıkar; gece veya yatarken daha şiddetli hâle gelebilir.
- Boğazda yiyecek veya ekşi sıvının geri kaçması.
- Üst karın veya göğüs ağrısı.
- Yutma güçlüğü (disfaji).
- Boğazda bir yumru hissi.
Gece saatlerinde reflü sorunu yaşıyorsanız şu belirtilerle de karşılaşabilirsiniz:
- Sürekli öksürük.
- Ses tellerinin iltihaplanması.
- Yeni başlayan veya kötüleşen astım.
Doğru gıda seçimleri şikâyetleri azaltır
Yeme ve içme alışkanlıklarınız düzeldiğinde, alt özofagus sfinkteri (yemek borusunun mideyle birleştiği yerdeki kas halkası) daha az tahriş olur. Bu sayede mide boşalması kolaylaşır ve gece yaşanan ataklar azalır.
Yatış düzeninde dikkat edilmesi gerekenler
Belirtilerin en çok arttığı zaman dilimi gece olduğu için şu kurallara özen gösterin:
- Yastığınızı yükseltin.
- Yemek borusuna asit maruziyetini azaltmak için sol tarafınıza yatın.
- Yatmadan en az üç saat önce yemeğinizi bitirin.
- Yatak odanızı karanlık ve serin tutun.
- İyi bir uyku, ağrıya dayanıklılığı ve ağrı algısını iyileştirir.
Hastalar nelere özen göstermeli?
- Reflüye karşı öğünlerinizi küçültün ve eşit zaman dilimlerine yayın. Büyük porsiyonlar mideyi şişirerek reflüyü tetikler. Günde 3 ana ve bir ara öğün şeklinde beslenmeyi deneyin.
- Yemekten sonraki üç saat boyunca uzanmaktan kaçının. Erken yatmak reflü riskini artırdığı için akşam yemeğini mümkün olduğunca erken yiyin.
- Sizi rahatsız eden besinleri tespit edin. Kızartılmış gıdalar, nane, çikolata ve alkol gibi tetikleyicilerden uzak durun.
- Tek seferde çok yağlı yemekler yemeyin; bunlar midenin boşalmasını yavaşlatır. Kızartma yerine fırın veya ızgara yöntemlerini tercih edin.
Anne adayları için kritik bilgiler
Hamilelik dönemindeki hormonal farklılıklar ve karın bölgesindeki basınç, reflüyü daha sık hâle getirir. Bu yüzden daha küçük porsiyonlar, hafif proteinler ve erkene çekilmiş akşam yemekleri tercih edilmelidir. İlaç kullanımı konusunda mutlaka kadın doğum ve gastroenteroloji uzmanlarına danışılmalıdır.
Gece mesaisinde çalışanlar için öneriler
Vardiyalı çalışma sistemi biyolojik saati bozarak gece atıştırma isteğini artırabilir. Gününüzü iki ana ve bir düzenli ara öğün olacak şekilde planlayın; reflüyü tetikleyen gıdalardan uzak durun.
Hangi yiyecekler tercih edilmeli?
Reflü diyeti sadece yasaklara değil, faydalı gıdalara da odaklanır:
- Yağsız proteinler: Tavuk, hindi, balık.
- Tahıllar: Ölçülü porsiyonlarda yulaf ezmesi, esmer pirinç, tam tahıllı ekmek.
- Meyve ve sebzeler: Muz, kavun, elma, armut, yapraklı yeşillikler, salatalık, kabak.
- Sağlıklı yağlar: Zeytinyağı, avokado, kuruyemişler ve tohumlar.
- İçecekler: Su, zencefil veya papatya gibi bitki çayları.
Yemek zamanlamasının önemi
Ne yediğiniz kadar, ne zaman yediğiniz de şikâyetleri etkiler:
- Öğünlerinizin arasında 4-5 saatlik boşluklar bırakın ve porsiyonları küçültün.
- Yatmadan en az üç saat önce akşam yemeğini bitirin.
- Yemekleri yavaş ve iyi çiğneyerek tüketin; bu sindirimi kolaylaştırır.
- Yemek sırasında ve sonrasında dik bir pozisyonda oturun.
Sınırlandırılması gerekenler
- Çok yağlı ve kızarmış yiyecekler.
- Pizza, hamburger gibi hazır gıdalar (fast food).
- Domates ağırlıklı soslar ve turunçgiller.
- Soğan ve sarımsak.
- Asitli ve gazlı içecekler.
- Alkol ve çok acı yemekler.
Kahve ve kilo kontrolü
Kahve: Kahveden tamamen vazgeçmenize gerek yok ancak günün erken vakitlerinde ve küçük miktarlarda tüketilmesi daha uygundur.
Kilo Kontrolü: Az miktarda kilo vermek bile karın içi basıncı azaltarak reflüyü yatıştırır. Ayrıca dar kıyafetler ve sıkı kemerler mideye baskı yaparak şikâyetleri artırabilir.
İdeal beslenme şekli
- Haşlama, ızgara veya buharda pişmiş az yağlı yemekleri seçin.
- Patates kızartması yerine fırınlanmış veya haşlanmış sebzelere yönelin.
- Yemekten sonra şekersiz sakız çiğneyin (tükürük salgısını artırarak asidi nötralize edebilir).
- Her gün düzenli ve erken bir saatte uyumaya özen gösterin.
Kaynak: Sözcü
RSS