2026 yılında yayınlanan Lancet Countdown Avrupa raporu, 2015-2024 yılları arasında polen sezonunun, 1991-2000 dönemine göre Avrupa genelinde bir-iki hafta daha erken başladığını ortaya koyuyor. Artık mart ayının sonlarından eylül ayına kadar süren polen dönemi; ağaç, çimen ve yabani otların yayılımıyla devam ediyor. Bitkiler, yükselen sıcaklıklara uyum sağlayarak normalden daha erken çiçek açmaya başladı.
Bu sene ilkbahar mevsimi de oldukça sert bir giriş yaptı. Nisan ayının son 80 yılın en sıcak başlangıcını yapması, polenlerin üretilmesi ve dağılması için uygun ortamı hazırladı. Uzmanlar, özellikle kızılağaç ve huş ağaçlarının daha yoğun polen yaydığına dikkat çekiyor. Alerji belirtileri ise polen miktarının arttığı rüzgarlı, nemli ve sıcak havalarda en yüksek seviyeye çıkıyor.
Nezle yapan istilacı bitkiler kıta genelinde artıyor
Saman nezlesinin daha ağır geçmesinde istilacı türlerin de etkisi büyük. Aslen Kuzey Amerika kaynaklı olan ve Avrupa'da yaygınlaşan ragweed (ambrosia) otu, alerji şikayetlerini artırıyor. Diğer yandan Allergy UK, sağlık sisteminin bu duruma karşı hazırlıksız olduğunu ifade ediyor. Kuruma göre, Ulusal Sağlık Servisi (NHS) alerjiyle mücadele konusunda kaynak sıkıntısı çekiyor ve yeni pratisyen hekimlerin çoğu bu alanda yeterli eğitimi almıyor.
İklim değişikliği ilerledikçe süreç de uzayacak
2022 tarihli bir çalışma, iklim kriziyle ilgili önlem alınmazsa polen sezonunun 40 gün erken başlayıp 15 gün geç bitebileceğini gösteriyor. Bu senaryoda alerji hastaları yılın yaklaşık iki ayını bu belirtilerle geçirmek zorunda kalabilir. Lancet raporunda ayrıca, Avrupa'daki bulaşıcı hastalıkların da arttığı belirtiliyor. 1980’lerden bu yana, hastalık taşıyan sivrisineklerin sıcak hava sayesinde yayılmasıyla dang humması riski %297 oranında yükseldi. Ek olarak, 1990’lardan bu yana sıcaklık uyarıları %318 arttı; sadece 2024'te 62 bin can kaybı sıcaklarla ilişkilendirildi.
"Etkiler, verilen yanıtlardan daha hızlı artıyor"
Heidelberg Üniversitesi’nden Profesör Joacim Rocklöv, “Avrupa genelinde iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri, verilen yanıttan daha hızlı artıyor” değerlendirmesini yaptı.
Hava kalitesindeki düşüş, artan sıcaklıklar, bulaşıcı hastalıklar ve gıda güvenliği risklerinin bugün milyonları etkilediğini belirten Rocklöv; “Bugün vereceğimiz kararlar, bu etkilerin hızla kötüleşip kötüleşmeyeceğini ya da daha güvenli ve dayanıklı bir geleceğe yönelip yönelmeyeceğimizi belirleyecek” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Kaynak: Gazete Oksijen