Protein, son vakitlerde üzerinde en çok durulan besin maddelerinin başında geliyor. Kas kütlesini muhafaza etmek, vücuda güç vermek, tırnak ve cilt sağlığını korumak, bağışıklığın düzgün çalışmasını sağlamak ve doygunluk hissini artırmak için yeterince protein almak büyük önem taşıyor.
Aynı zamanda zihin sağlığı için de hayati bir içerik olan protein, bunama riskinin düşürülmesine yardım edebiliyor. The Huffington Post'un haberine göre; beslenme uzmanı Maggie Moon, az protein tüketiminin demansla bağlantılı olduğunu ifade ederek, “Protein, nörotransmitterlerin yapı taşlarını sağlar ve sağlıklı protein kaynakları beyin sağlığı için gerekli vitamin ve mineralleri içerir” diyor. Bilimsel veriler de bu durumu doğruluyor; düşük protein alan ve kas gücü zayıf olan yaşlıların zihinsel sorun yaşama ihtimali daha yüksek görülürken, yüksek protein alımının bu durumu dengelediği belirtiliyor.
Ancak sadece protein miktarı değil, proteini hangi kaynaktan aldığınız da uzmanlara göre kritik bir faktör. Beyin sağlığı üzerine çalışan uzmanlar, bu riski azaltabilecek en iyi proteinleri sıraladı.
Beslenmeyle Riski Azaltma Yolları
Demansın oluşumunda pek çok sebep vardır ve hiçbir yöntem riski sıfıra indirmez. Yine de beslenme şekli ve hayat tarzı bu riski aşağı çekebilir. Profesör Dr. Emeran Mayer, dengeli beslenmenin, sosyal kalmanın ve düzenli spor yapmanın önemine dikkat çekiyor.
Bu konuda geliştirilen en popüler modellerden biri MIND diyetidir. Dr. Chad Edwards, bu diyetin Akdeniz modeline benzediğini ancak coğrafi bir sınıra bağlı olmadığını belirterek şöyle diyor: “Akdeniz diyeti ile MIND diyeti arasında büyük ölçüde benzerlik bulunuyor. Ancak MIND diyeti karbonhidrat ve süt ürünleri konusunda daha sınırlayıcıdır ve özellikle yeşil yapraklı sebzeler, meyveler ve deniz ürünleri gibi beyin koruyucu gıdalara güçlü bir vurgu yapar”
Araştırmalar, MIND diyetine uymanın zihinsel yaşlanmayı yaklaşık yedi buçuk yıl geciktirebildiğini kanıtlıyor. Laura M. Ali ise bu konuda, “MIND diyeti sıkı şekilde uygulandığında demans gelişme riskini yüzde 53, kısmen uygulandığında ise yüzde 35’e kadar azaltabildiği gösterildi” bilgisini paylaşıyor.
Beyni Koruyan En İyi 6 Protein Deposu
Hangi protein türünü seçtiğiniz, beyin sağlığınızın geleceği için belirleyici olabiliyor. Uzmanların seçtiği en iyi 6 kaynak şunlar:
- Somon: Deniz ürünleri bu listenin başında geliyor. Özellikle somon gibi yağlı balıklar yüksek Omega-3 barındırıyor. Dr. Edwards, bu yağların beyin iltihabını dindirdiğini söylerken, Laura M. Ali Omega-3 için, “beyin hücrelerini koruduğunu, plak oluşumunu azalttığını, nöronlar arasındaki iletişimi desteklediğini ve iltihabı yatıştırdığını” ifade ediyor.
- Yumurta: Haftada birden fazla yumurta yiyenlerde demans riskinin, hiç yemeyenlere göre yüzde 47 daha az olduğu belirtiliyor. Dr. Edwards, yumurtadaki kolin maddesinin hafıza için çok önemli olan asetilkolin üretiminde kullanıldığını vurguluyor.
- Fasulye ve baklagiller: Bitkisel protein ve lif kaynağı olan fasulyeler bağırsak sağlığını korur. 2022 yılındaki bir çalışma, bağırsaklardaki bozulmanın demansla ilgili olduğunu gösteriyor. Ayrıca bu gıdalar içerdikleri polifenoller sayesinde beyin iltihabını azaltıp kan dolaşımını iyileştirebiliyor.
- Soya: 2025'te yayımlanan ve 68 bin kişiyi kapsayan bir araştırmaya göre, soya tüketenlerde zihinsel bozukluk riski yüzde 14 daha düşük. Tofu ve soya sütü gibi ürünler bu yüzden tavsiye ediliyor.
- Ceviz: Omega-3 bakımından en zengin kuruyemiş olan ceviz; protein, E vitamini ve polifenol içeriğiyle beyin sağlığına büyük destek sağlıyor.
- Tavuk: Yağlı kırmızı etler yerine tavuk gibi yağsız kaynaklar öneriliyor. Dr. Edwards, tavuktaki kreatinin hafızayı desteklediğini söylerken; Laura M. Ali, et tüketirken “en az yüzde 90 yağsız olmasına dikkat edilmesi gerektiğini” hatırlatıyor.
Hangi Proteinlerden Uzak Durulmalı?
Doymuş yağ yüklü etler ve işlenmiş et ürünleri (salam, sosis vb.) demans riskini tetikleyebiliyor. Bu gıdaların tamamen kesilmesi şart olmasa da, günlük protein ihtiyacını karşılarken önceliği bunlara vermemek; onun yerine balık, yumurta ve bitkisel proteinlere yönelmek beyni korumak adına daha sağlıklı bir adım olarak görülüyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
https://gazeteoksijen.com/saglik/uzmanlar-siraladi-demans-riskini-azaltan-6-protein-kaynagi-268207
Haber girişi: 10.03.2026 - 10:01
RSS