On yıl süren kapsamlı bir araştırma, kıkırdak zedelenmeleri için uygulanan diz ameliyatlarının hastalar üzerinde beklenen etkiyi yaratmadığını, hatta bazı durumlarda olumsuz sonuçlara yol açabileceğini ortaya koydu. Çalışmada, menisküs yırtığı tedavisi gören kişilerin sağlık durumları uzun süre izlendi. Bu kişilerin verileri, kontrol grubu olarak belirlenen ve kendisine hiçbir işlem yapılmadığı halde ameliyat edilmiş gibi gösterilen ("sahte ameliyat") hastalarla kıyaslandı.
Yıpranan menisküs dokusunun tıraşlanıp kesildiği operasyonu geçiren hastalar; dizin işleyişi, ağrı seviyesi ve şikayetlerin azalması gibi kriterlerde herhangi bir ilerleme kaydedemediği gibi düşük puanlar aldı. Araştırmanın başındaki isim, Helsinki Üniversitesi’nden ortopedi cerrahı Prof. Teppo Järvinen, "Bulgularımız bunun, yaygın olarak kullanılan tedavinin etkisiz ve hatta zararlı olduğu, tıbbi geri dönüş olarak bilinen şeyin bir örneği olabileceğini gösteriyor" ifadelerini kullandı.
Menisküs tam olarak nedir?
Menisküs, diz bölgesinde uyluk ve kaval kemikleri arasında yer alan, darbe emici özelliği bulunan "C" biçimli esnek bir kıkırdak dokusudur. Her dizde iki adet bulunan bu yapı, spor esnasında dizin ani dönmesiyle yırtılabileceği gibi zaman içinde kendiliğinden de aşınabilir. Öyle ki, hiçbir ağrı şikayeti olmayan sağlıklı kişilerin MR sonuçlarında bile sık sık menisküs yırtıklarına rastlanabiliyor. Menisküs hasarının belirtileri arasında genellikle diz ağrısı, eklem sertliği, bükme zorluğu veya hareket ederken dizden ses gelmesi sayılıyor.
Järvinen, “Artık bu menisküs yırtıklarının semptom göstermeyen hastalarda çok sık görüldüğünü biliyoruz. Son 20 yılda, MR'da bu bulguların çoğunun tamamen tesadüfi olduğunu gösteren kanıtlar birikti” değerlendirmesinde bulundu.
Finlandiya’daki beş farklı hastaneden seçilen ve yaşları 35-65 arasında değişen 146 hastanın katıldığı çalışmada; katılımcıların bir kısmına ani sakatlık, diğer kısmına ise zamanla gelişen ağrılar sonrası teşhis konuldu. Hastalar, gerçek bir operasyon ile sadece dikiş izi bırakılan ancak müdahale edilmeyen sahte bir işlem grubuna rastgele dağıtıldı.
Operasyon tek seçenek olmamalı
10 yıllık takip sürecinin sonunda, gerçekten ameliyat olan grupta diz fonksiyonlarının daha zayıf olduğu, kireçlenmenin (osteoartrit) daha hızlı ilerlediği ve ileride tekrar bir diz ameliyatı olma riskinin yükseldiği gözlemlendi.
Diz cerrahı ve İngiliz Ortopedi Derneği eski başkanı Mark Bowditch, son yıllarda kılavuzların değiştiğini belirterek şu açıklamayı yaptı: "Geçmişte hastaların dörtte üçü ameliyat olmuş olabilir ama şimdi dörtte bire yaklaştı. 'Vurmadan önce düşün' yaklaşımımız var. Ameliyat ilk adım olmamalıdır."
Kaynak: Gazete Oksijen
Haber girişi: 30.04.2026 - 12:36
RSS