İnsanlık Tarihinin İlk Savaş Anıtı: Louvre’daki "Akbabalar Steli" ve Mezopotamya’nın Kadim Mirası

Tarihin bilinen ilk savaşı ve bu savaşı belgeleyen dünyanın en eski zafer anıtı "Akbabalar Steli", arkeoloji ve kültür turizmi meraklılarının gündeminde. Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Başkanı Nezih Başgelen, MÖ 2525 civarında iki Sümer kenti Lagaş ve Umma arasında patlak veren sınır ve su anlaşmazlığını detaylarıyla anlattı. 150 yılı aşkın süren bu gerilim, Lagaş Kralı Eannatum’un zaferiyle sonuçlanmış ve bu zaferi ölümsüzleştirmek adına meşhur dikilitaş inşa edilmişti.
Adını, yenilen düşmanların cesetleriyle ziyafet çeken akbaba kabartmalarından alan bu eser, sadece askeri bir başarıyı değil, aynı zamanda dini ve diplomatik unsurları da barındırıyor. Stelin bir yüzünde ordusunun başında devleşen Kral Eannatum yer alırken, diğer yüzünde düşmanlarını bir ağ içine hapseden Tanrı Ningirsu tasvir ediliyor. Başgelen’e göre bu yazıtlar, uluslararası hukuk tarihi açısından da günümüze ulaşan en eski yazılı belgelerden biri sayılıyor.
Irak’ın antik Girsu (Tello) kentinde 1880’li yıllarda keşfedilen ve bugün Paris’teki Louvre Müzesi’nin en değerli parçaları arasında yer alan Akbabalar Steli’nin yedi parçası günümüze ulaşabilmiş durumda. Tarih öncesinden kalma bu etkileyici miras, Mezopotamya'nın sadece savaşlarla değil, bu savaşları kayıt altına alan gelişmiş sanat ve yazım kültürüyle de nasıl bir medeniyet merkezi olduğunu gözler önüne seriyor.
Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/kultur-sanat/louvre-muzesi-nde-sergilenen-akbabalar-steli-ni-arkeolog-nezih-basgelen-e-sorduk-arkeolojide-savas-2484345