Gökbilimciler, Samanyolu’na yakın bir yıldızın önünden geçerek ışığını yaklaşık bir saat boyunca büken esrarengiz bir nesne tespit etti. “Phoebe” adı verilen bu yapının, evrenin oluşumunun ilk anlarında ortaya çıkmış olabilecek bir “ilksel kara delik” (primordial black hole) olabileceği değerlendiriliyor. Bu ihtimal, karanlık maddenin doğasına dair önemli ipuçları sunabileceği için bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.
Karanlık Enerji Kamerasıyla tespit edildi
Keşif, gelişmiş Karanlık Enerji Kamerası (DECam) ile yapılan derin uzay gözlemleri sırasında ortaya çıktı. Araştırmacılar, Dünya’ya komşu Büyük Macellan Bulutu yönünde yer alan bir yıldızın ışığında anlık ve dikkat çekici bir bükülme gözlemledi.
Yaklaşık bir saat süren bu etki, uzay-zaman dokusunda kütleçekimsel bir müdahaleye işaret ediyor.
Uzay-zamanda kısa süreli merceklenme
Olay, Einstein’ın genel görelilik teorisine dayanan kütleçekimsel mikro mercekleme yöntemiyle tespit edildi. Bu yöntemde, büyük kütleli cisimler arka plandaki yıldız ışığını bir mercek gibi bükerek parlaklık değişimine neden oluyor.
“Phoebe”nin neden olduğu bu kısa süreli parlama, bilim insanlarına göre alışılmışın dışında bir kütle dağılımına işaret ediyor.
İki olası senaryo: Gezegen ya da ilkel kara delik
Araştırmacılar, nesnenin doğasına ilişkin iki temel ihtimal üzerinde duruyor. İlk senaryoya göre Phoebe, Büyük Macellan Bulutu içinde yer alan Jüpiter’den büyük bir başıboş gezegen olabilir. Bu durumda keşif, galaksi dışı bir ötegezegen gözlemi açısından önemli bir örnek oluşturabilir.
İkinci ve daha güçlü ihtimal ise, nesnenin evrenin ilk saniyelerinde oluşmuş bir ilkel kara delik olması. Yapılan modellemeler, bu senaryonun olasılık açısından daha yüksek olduğunu gösteriyor.
İlkel kara delik ihtimali güçleniyor
Analizlere göre Phoebe, Ay’ın yaklaşık üç katı kütleye sahip, son derece yoğun bir yapıya işaret ediyor. Bu kadar küçük ölçekli ancak yüksek kütleli bir cismin, yıldız çökmesiyle oluşan klasik kara delik modelleriyle açıklanması zor görülüyor.
Bu durum, Stephen Hawking ve Bernard Carr tarafından teorize edilen ilkel kara delik hipotezini yeniden gündeme taşıdı.
Karanlık maddeye dair yeni bir anahtar olabilir
Bilim insanları, Phoebe’nin doğrulanması halinde karanlık maddenin yapısına dair önemli bir pencere açılabileceğini belirtiyor. Araştırmalar devam ederken, nesnenin kesin doğasının yapılacak yeni gözlemlerle netleşmesi bekleniyor.
https://gundemcizgisii.wpcomstaging.com/2026/05/29/gizemli-phoebe-ilkel-kara-delik-mi/ Kardeş Haber
RSS