Küresel piyasalarda enerji maliyetlerindeki artış ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riskleri, tarımın can damarı olan azotlu gübre piyasasını vurdu. Özellikle Mısır ve Orta Doğu kaynaklı üre gübresi fiyatlarında yaşanan rekor artışlar, ekim sezonundaki çiftçiyi kara kara düşündürüyor.
İki Günde Ton Başına Büyük Zam
Piyasa verilerine göre, kısa süre öncesine kadar tonu 490 dolar seviyelerinde olan üre gübresi, jeopolitik risklerin tetiklemesiyle hızla 550-635 dolar bandına yükseldi. ABD piyasalarında ise bazı bölgelerde fiyatların 516 dolardan 683 dolara kadar fırladığı gözlemlendi. Bu ani yükseliş, üretim maliyetinin %70’ini doğalgazın oluşturduğu azotlu gübre sektöründe "tedarik şoku" endişesini beraberinde getirdi.
Türkiye’de Üretim Maliyetleri Kapıda
Gübre ihtiyacının yaklaşık %95'ini ithalatla karşılayan Türkiye için zamanlama oldukça kritik. Uzmanlar, gübre kullanım dönemine girilen bu süreçte fiyatların baskılanamaması durumunda; buğday, mısır ve pamuk gibi temel ürünlerin maliyetlerinde %40’a varan artışlar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Yerel stoklar kısa vadeli bir koruma sağlasa da, hammadde ve işlenmiş gübrede dışa bağımlılık riskin boyutunu büyütüyor.
"Gıda Güvenliği Tehdit Altında"
Tarım ekonomistleri, küresel gıda üretiminin yaklaşık yarısının sentetik azotlu gübrelere bağlı olduğunu hatırlatıyor. Çiftçinin artan maliyetler nedeniyle gübre kullanımını azaltması, doğrudan verim kaybı anlamına geliyor. Bu durumun zincirleme etkisiyle ekmekten hayvansal yeme kadar geniş bir yelpazede gıda fiyatlarının yukarı yönlü ivmelenmesi bekleniyor.
https://www.evrensel.net/haber/5974360/ure-fiyatlari-firladi-tarimsal-uretimde-risk-buyudu
RSS